Is hij bang van onweer of vuurwerk?

Tips van de expert

Luide knallen die zomaar uit het niets komen: zo ervaren Max en Filou vuurwerk en onweersbuien. Ze zijn bang of slaan in paniek, lopen soms ver weg, kunnen verdwalen of kunnen zelfs een hartaanval krijgen … Elk jaar zorgen onweersbuien voor schade en trauma’s. Dus … zelfs wanneer onze nationale feestdag dit jaar op kleinere schaal gevierd wordt, nemen we toch onze voorzorgen!

Interview d’Adeline Westerling • Hondencoach gespecialiseerd in gedrag

Eenvoudig shoppen?

Eenvoudig shoppen

Is hij bang van onweer of vuurwerk?

Tips van de expert

Luide knallen die zomaar uit het niets komen: zo ervaren Max en Filou vuurwerk en onweersbuien. Ze zijn bang of slaan in paniek, lopen soms ver weg, kunnen verdwalen of kunnen zelfs een hartaanval krijgen … Elk jaar zorgen onweersbuien voor schade en trauma’s. Dus … zelfs wanneer onze nationale feestdag dit jaar op kleinere schaal gevierd wordt, nemen we toch onze voorzorgen!

Ideetjes om hun angst weg te nemen

NAVULLING FELIWAY 48ML

€ 24,09

10ML RESCUE PETS

€ 11,95

ADAPTIL CALM VERDAMPER + NAVULLING 48ML

€ 30,45

Het interview met Adeline

Waarom zijn Max en Filou bang van vuurwerk en onweersbuien?

Het kan erfelijk zijn. Ook bij de voorouders van onze huisdieren zien we een grote angst voor plotse geluiden. Die angst kan resulteren in een shock wanneer de kat of hond (al dan niet gedwongen) wordt blootgesteld aan een onweersbui of vuurwerk, zonder mogelijkheid om te schuilen of te vluchten. Katten en honden nemen dit makkelijk mee als een trauma en maken er zo snel een negatieve associatie mee. Maar de oorzaak ligt eigenlijk al bij de socialisatieperiode. Het is tijdens die periode, van de 3ᵉ tot de 8ᵉ week voor een kitten en tot de 12ᵉ week voor een puppy, dat ze hun ‘harde schijf’ vormen voor omgang met hun omgeving en de buitenwereld.”

Hoe is die socialisatieperiode verbonden met deze specifieke angst?

“Tijdens deze paar weken, en vooral voor hun komst bij hun nieuwe familie (op 3 maanden voor een hond en 2 maanden voor een kat), is het essentieel dat de kat en zéker de hond alles wat ze in de toekomst kunnen zien en beleven al eens op een positieve manier ervaren. Ze moeten verschillende soorten stimuli leren kennen en dus zeker ook bepaalde geluiden. Dat is echt van groot belang: alles wat na deze periode nog onbekend is, kan de oorzaak zijn voor een levenslange angst of fobie. Het probleem met onweersbuien of vuurwerk is dat ze geen deel uitmaken van ons dagelijkse leven. De puppy of kitten heeft dan ook weinig kans om er tijdens deze periode mee in contact te komen. En dat is dan ook precies waarom ze zo bang zijn. De enigen die niet reageren op vuurwerk of onweer zijn de dieren die er al tijdens hun socialisatieperiode mee geconfronteerd werden.”

Is het waar dat honden en katten onweer al voelen aankomen? “Ja, honden en katten voelen het onweer al voor het er echt is dankzij hun snorharen. Die werken echt als een soort sensoren waardoor ze storende schommelingen in de luchtdruk kunnen aanvoelen.”

Hoe ervaren zij vuurwerk of onweer? “Ze hebben allebei een overontwikkeld gehoor en zien veel beter in het donker dan wij. Een onweersbui of vuurwerk staat voor hen dan ook gelijk aan een noodsignaal. Het is een abnormaal luid geluid, dat dan ook nog eens gepaard gaat met licht en trillingen! De kat of hond staat hulpeloos tegenover deze situatie. Het is voor hen een onzichtbare en onverwachte vijand. Je dier zal in een angsttoestand terechtkomen en dus ook in de toekomst al bang zijn voor dit leed.”

Wat zijn hun emotionele en fysieke reacties?

“Voor de dieren die er niet aan gewend zijn, zijn de plotsheid en de kracht van de knallen onbegrijpelijk en roepen ze een gevoel van gevaar op, waardoor hun gedrag totaal oncontroleerbaar wordt. Een hond zal zweten via zijn kussentjes, verwijde pupillen hebben, extra veel kwijlen, in rondjes lopen en kreunen, huilen terwijl hij je overal volgt, abnormaal agressief gedrag vertonen, dingen vernielen, zich koste wat kost proberen te verstoppen, proberen weg te rennen zonder doel of richting, door de paniek urineren of poepen, dwangmatig zichzelf verminken of overmatig likken of krabben. Een kat kan dan weer beven, niet stilzitten, niet meer zindelijk zijn of zich overmatig likken. Wanneer hij naar buiten kan, dan zal hij proberen te vluchten zonder de terugweg te kennen! Deze angst kan dus dramatische gevolgen hebben! Bij beide kan de paniek zelfs zodanig groot zijn dat je zijn eetlust ziet afnemen tijdens de daaropvolgende uren of dagen, maar gelukkig is dat allemaal slechts tijdelijk.”

Voor het grootste deel van de dieren die niet gewend zijn aan dit type geluiden, zijn de kracht en het onverwachte van de knallen onbegrijpelijk en ze zorgen dan ook voor een gevoel van gevaar.

De tips van Adeline

Maak hem er enkele dagen van tevoren aan gewend

Weet je wanneer het moment eraan komt? Probeer dan al geluiden van onweersbuien of vuurwerk te laten horen (bijv. op YouTube). Voer geleidelijk aan de intensiteit en de decibels op. Zolang je lieverd kalm blijft, kan je het over de dagen heen nog wat opvoeren. Op het moment dat je het laat horen, kan je de aandacht van je hond of kat afleiden met positieve associaties, door er bijv. mee te spelen of door speelgoed of iets lekkers aan te bieden.

Verspreid rust

Idealiter zet je enkele dagen van tevoren een feromonendiffuser (specifiek voor honden of katten) in de leefruimte(s) van je dier of kies je voor een feromonenhalsband. Dat is een goede manier om hen te kalmeren voor het vuurwerk wordt afgestoken of het onweer opsteekt.

Bereid je huis voor

Verduister de ramen en sluit alle (rol)luiken om het licht van de bliksem of het onweer tot het minimum te beperken. Speel zachte muziek af op een relatief hoog volume om de geluiden te overstemmen of te verzachten. En zorg ervoor dat alles veilig is: check alles waaraan je lieverd zich misschien kan verwonden - gladde tegels, trappen ...

Houd ze binnen!

Houd je kat of hond zeker binnen! Dit is niet het moment om ze los te laten in je tuin of voor een nachtelijk ontdekkingstochtje. Als je kat buiten is, dan zal hij in paniek en gedesoriënteerd zijn, verdwalen, gewond raken door een verdwaalde voetzoeker of door een auto. Het risico is te groot! Als je kat een echte buitenkat is, die niet gewend is om binnen te zitten, probeer haar dan toch aan te leren om af en toe binnen te blijven.

Maak de schuilplaatsen toegankelijk

Probeer vooraf te bepalen wat de favoriete schuilplaatsen van je hond of kat zijn en zorg ervoor dat ze op dat specifieke moment vlot bereikbaar zijn. Honden geven over het algemeen de voorkeur aan plekken ver weg van de ramen, of gewoon zonder ramen, zoals de badkamer of de kelder. Katten vluchten vooral ver weg. Zo ver mogelijk van het gevaar. Denk maar aan: hoogtes, in kasten, onder je bed, in de kelder ...

Blijf zelf rustig en kalm

Katten en honden zijn echte emotionele sponzen. Wanneer je zelf schrik hebt voor het feit dat zij bang zullen zijn of wanneer je zelf angstig wordt van onweer, probeer dan toch je emoties onder controle te houden. Onze angst kan hun gedrag en paniek immers beïnvloeden. Blijf rustig en kalm. Jij bent de neutrale factor in deze situatie. En die sereniteit zal afstralen op onze maatjes. Hoe relaxter je zelf bent, hoe kalmer ook zij zullen zijn en hoe beter ze hun angst met vertrouwen de baas kunnen blijven.

Evalueer zelf of je hond of kat angstig of in paniek is. Als hij panikeert, dan heeft hij zijn gedrag niet meer in de hand. Blijf zelf vooral aanwezig, maar wel neutraal.

Wat je zeker NIET mag doen

Forceer niets:

dwing hen niet om het vuurwerk te zien, haal hen niet onder dwang uit hun schuilplaats ...

Laat hen niet alleen:

je kat of hond heeft niet alleen rust nodig, maar ook een gevoel van veiligheid om de knallen van vuurwerk of onweer aan te kunnen. En wij zijn degenen die daarvoor kunnen zorgen.

Straf hen niet!

Een fobie valt niet te controleren en hen een standje geven zal hun gedrag alleen nog maar versterken en het onmogelijk maken om hen te kalmeren.

Knuffel hen niet om hen gerust te stellen:

ja, ook al is dat onze logische menselijke reactie. Wanneer je een bange hond of kat ten alle koste wil troosten, dan bevestig je eigenlijk hun angst. Dat zal ze nog verder versterken in plaats van ze te verminderen.

En wat in geval van paniek?

Een kat of hond in paniek verliest volledig de controle. Het enige dat jij echt kan doen is de ‘druk’ wegnemen of verlichten:

  • blijf in zijn buurt of dichtbij zijn schuilplaats. Laat zien dat je er bent,
  • geef hem alle tijd die hij nodig heeft om zijn schuilplaats te verlaten,
  • wanneer dat gebeurt, probeer hem dan te verleiden om te spelen of geef hem een snoepje om de ervaring een positieve toets te geven.

En wat in geval van paniek?

Een kat of hond in paniek verliest volledig de controle. Het enige dat jij echt kan doen is de ‘druk’ wegnemen of verlichten:

  • blijf in zijn buurt of dichtbij zijn schuilplaats. Laat zien dat je er bent,
  • geef hem alle tijd die hij nodig heeft om zijn schuilplaats te verlaten,
  • wanneer dat gebeurt, probeer hem dan te verleiden om te spelen of geef hem een snoepje om de ervaring een positieve toets te geven.

Het laatste woord van Adeline

“Het behandelen van een angst bij een hond of kat vraagt enorm veel psychologische inspanning, werk, geduld en tijd. Het is moeilijk, zo niet onmogelijk, om een non-socialisatie in te halen. Wanneer je hond of kat bang is van vuurwerk of onweer omdat hij er niet bekend mee is, dan zal hij er zijn hele leven lang schrik van hebben. Maar het is wel mogelijk om met desensibilisatietherapie zijn reacties te verminderen: het gaat erom dat je probeert deze ongewone gebeurtenis (zoals vuurwerk of onweer) en de bijhorende elementen te demystificeren.”

Heb je nood aan advies of een noodzakelijk product?

image